Η Ηθική Διάσταση του BREXIT

Το Βρετανικό δημοψήφισμα δίνει αφορμή για αναστοχασμό επάνω στην ηθική και αξιακή διάσταση των υποκείμενων κοσμοθεωριών που συγκρούστηκαν στα πλαίσια της κρίσιμης επιλογής. Την επομένη του δημοψηφίσματος, τα κόμματα εξουσίας του παραδοσιακού δίπολου Δεξιάς - Αριστεράς (Συντηρητικοί – Εργατικοί) είναι διχασμένα και απειλούνται με διάσπαση. Ένα νέο τεκτονικό ρήγμα διαπερνά οριζόντια το πολιτικό σύστημα. Στην εποχή της παγκοσμιοποίησης φαίνεται πώς το δίλημμα Κεφάλαιο – Εργασία (Δεξιά – Αριστερά), υποχωρεί, ή μετουσιώνεται. Ένα νέο, δυνητικά καθοριστικότερο, δίλημμα αναδεικνύεται: Εξωστρέφια – Απομονωτισμός. Ενθουσιώδης αποδοχή των ανοιχτών αγορών, της ελευθερίας κίνησης, της διεθνούς και υπερεθνικής συνεργασίας, απέναντι στην φοβική και φανατική απόρριψη αυτών, με επιστροφή στον εθνικιστικό κατακερματισμό, προστατευτισμό και απομονωτισμό.

The Brexit Delusions (1. universal monarchy)

1. The Universal Monarchy (“Super State”) Delusion

Boris Johnson suggested that the EU is by stealth trying to achieve the imposition of a Super State in a similar way as others in past vied for the establishment of “Universal Monarchy” (Charles the Great, Charles V, Luis XIV, Napoleon, Hitler) and that Britain has always resisted such efforts.

This is a historically misguided argument. It takes a core historical fact (that strong men in past indeed tried to dominate Europe, where they all failed thanks in part to British resistance) in order to distort the reading of the EU’s role today and undermine EU’s credibility by associating it with such authoritarian echoes from the past.

The Brexit Delusion

The “out” proponents regurgitate the following arguments in support of their efforts to convince the UK electorate to vote NO in the upcoming referendum:

i.         The EU is undemocratic, bureaucratic, ineffective and too expensive

ii.       The EU undermines UK sovereignty (by eroding border control and diminishing the UK judiciary)

iii.      A  trade accord is possible outside the political union (the UK only signed up for the common market)

iv.      EU inbound net migration undermines UK employment

v.       The EU is a Trojan horse for German dominance

vi.      The EU causes British global influence to diminish or undermines NATO

vii.    The UK can flourish and prosper outside the EU

viii.   Reclaiming British values, means reclaiming British sovereignty away from the collective

All the above (every single argument) is a blatant falsehood (whether deviously manufactured or naively and ignorantly adopted). All evidence and rational reasoning attests to the fact. Why certain (seemingly intelligent) people attempt to put forward these barren arguments and choose to embrace the anachronism of euro-scepticism and nationalism is a more interesting intellectually debate than why these arguments are false in the first place. This ought to be a separate study. But first we need to call out the delusions, and not be deterred in the process by the Pythonesque audacity of the challenge: What has the EU ever done for us! For the EU of course, by any account has done and continues to do for us and for our children a lot more than the Romans ever did!

1. A Modern Institution

Far from being undemocratic, the EU is based on the rule of law. It draws democratic legitimacy from all the European peoples electing their national representatives (MPs and MEPs) and their governments. All decisions are made based on mutually and democratically agreed rules. Membership is discretionary not enforced. Any member state can leave. The governance of the EU is based on the co-decision process, bringing together the EU bodies (Commission, European Parliament) and the Member States (Council). The division of powers is in the heart of the EU, with a strong independent judiciary, respecting national traditions and sovereignty, on the basis of the principle of subsidiarity. It is a complex and elaborate system of governance fit for a complex world. It is appropriately polycentric, fit for the age of global networks and the internet.

The EU legislature is the most progressive and forward looking in the world and leads the way for others to follow on issues such as consumer protection, data protection, privacy, competition law, environmental protection (with the sophisticated pioneering initiatives on carbon emissions or the REACH chemicals regulation) etc. Most laws that ensure our lives in Europe are materially superior compared to any other place in the world are thanks to EU initiatives, i.e. trans-national collective initiatives. Future global challenges such as climate change, terrorism, security, inequalities, etc. demand more international and regional cooperation – not less. Relative to the tremendous benefits, the EU costs next to nothing, given that it does not really have typical executive powers or administration (this remains the domain of member states) but it is limited to acting as a pioneer of policy initiatives and a coordinator between states.

2. An Empowering Organisation

The EU is a system where old fashioned national sovereignty is pooled together in a qualitative way that results in a multiplying effect of the collective power, and not a mere aggregation. The EU is the largest market economy in the world. It has clout and is able to negotiate with the other giants of this world (US, China, India, Russia etc.). The EU is able to negotiate collectively the strengthening of US – European relations, either at the defence and security level, or at the level of the economy. The Transatlantic Trade and Investment Partnership could not have happened without a strong EU.

3. A Harmonising Influence

The greatest fallacy in this debate is thinking that it is possible for a free trade zone to exist without political union. Free trade requires the removal of barriers to trade and borders. It is not just about tariffs and customs. Uneven or varied regulation is an obstacle to free trade, which adds cost that the consumer has to pay. To smoothen the regulatory variances it is necessary for different jurisdictions to work together politically. To have standing collective political and judicial institutions (such as the Commission, the Council of Ministers, the Court of Justice, etc.) that constantly iron out the regulatory differences through an on-going process of harmonisation. The privilege of unilaterally enacting better regulations in one’s country is far less appealing (from the point of view of free trade) than the ability to harmonise laws across neighbouring countries that seek to come together in a genuine common market. There can be no common market without a strong political union. Rationality dictates more not less trans-national cooperation on all levels.

4. A Beacon of Mobility and Booster of Growth and Employment

Workforce mobility is one of the pillars of the EU (together with the freedom of movement of goods and capital). Capital and goods by their very nature are mobile and know no borders. They are at the heart of globalisation. But employee mobility is much harder, hampered by language, ethnic, religious or purely practical barriers. The reason why the middle classes have been squeezed hard in recent years in the West is because work force mobility cannot compete with the mobility of capital and goods. Thus the rich are able to shift assets and income in low taxation countries, whereas employees are unable to follow, because of national borders. The EU for the first time in human history has abolished the frontiers, not in the name of some naïve dream but in the name of tangible prosperity, where Europe has not only dared to imagine John Lennon’s dream, but has achieved to put it in action. The net effect is a boost in economic activity and employment. The world needs to “pull down this wall” as Pink Floyd would have us – to pull down as many walls and barriers as possible, to allow for a truly free global market that would ensure the greatest prosperity for the greater number. The EU is bold start in the right direction. We need more of the same. Not less. Let’s resist the politics of fear; the politics of protectionism. Let’s not allow humanity in the dawn of the 21^st century to go back to the petty turf wars of the past. A strong EU with Britain in its heart is a solid guarantee.

5. A Peace Protector

The EU was designed as a peace enterprise and has been hugely successful in this regard. It has been a bottom up, democratic unification process, unique and pioneering in the human experience. Thanks to its polycentric structure and the institutional checks and balances it ensures no one nation is too strong, but all are forced to work together. The Germany of our lifetime thanks to the EU has been a force for good, a country committed to the European project, and committed to the works of peace, the welfare of its people, who through hard work have made the Eurozone the greatest exporting economy in the planet.

6. A Global Power

The EU has created an imposing first rate economy. It has forged the European dream of opportunity, peace and prosperity. In the numbers there is strength. The EU has been able to negotiate (on behalf of all its members) trade or other treaties with the other giants of this world. A small example is the pressure placed on US authorities on data protection issues (in the wake of the Snowden scandal) which has forced the US to change its laws and bring them more in line with EU requirements. The EU resembles a sleeping giant. Its own people are truly unaware of its size and might. And in the emerging unstable and complex world of the 21^st century the EU is ready and able to assert its authority, working in concert rather than in opposition to the US, although able also to protect its own interests alone where necessity dictates.

7. Together we Stand – Divided we Fall

British power is enhanced in this conglomeration, no less than it is enhanced by its participation in NATO. The EU is not in opposition to NATO. European security is tightly aligned with US security in this century as in the last. And the two continents will continue to tread this dangerous and complex world hand in hand as equal partners. EU’s greater focus on its own defence will serve the US interests rather than undermine NATO. A lonely UK will do little to reassure our American friends and allies.

8. The Greatest Argument of All

There are no true British values other than the European humanist values. Adam Smith, John Locke, David Hume, Francis Bacon, Edward Gibbon, Thomas Hobbes, Isaac Newton, Thomas Paine, Thomas Reid all these great Brits and many others, lighted with the depth of their intellect the beacon of modernity to the world from these islands in tandem with fellow European thinkers of the Enlightenment. They placed the individual centre-stage. They elevated the subject of the middle-ages to the citizen of our modern world; they promoted the idea of the rule of law and of division of power and of the free market; they advocated the notion of inalienable human rights (protecting the individual from the arbitrary whims of tyrannical autocracy, or of unchecked majorities).  Everything essentially British, that goes to the heart of one’s dignity is essentially European. The EU empowers the individual over the limitations of the nation state. The EU sets modern state institutions in the service of the citizen, and allows her to spread her wings and fly beyond stifling national borders in the pursuit of happiness; in the quest for fulfilment of one’s true potential; in the pursuit of our European dream.

How can Britain, the cradle of modernity, the beacon of parliamentary democracy, of human rights, of the rule of law, of science, the country that twice in a century fought for European liberty and saved the Continent in its darkest hour, now abstain from the Continent’s brightest achievement, instead of leading the way, as the Brits always do? Will history say that Britain lost its way and fell to the Bretix delusion, or will this – the greatest battle of this generation for the future of this nation – be won with a resounding YES in the upcoming referendum?

Το Αληθινό Διακύβευμα

Συνηθίζεται στη χώρα μας ο δημόσιος διάλογος να εκφεύγει από το ουσιώδες διακύβευμα της πολιτικής και να εστιάζεται στο επουσιώδες κουτσομπολιό της παραπολιτικής. Επιμένουν σχολιαστές να εντρυφούν στις εσωτερικές εξελίξεις στο ΠΑΣΟΚ, στις (μη) πρωτοβουλίες Παπανδρέου, στην αρθρογραφία του αδερφού του, στην διεκδίκηση της ηγεσίας από όψιμα αντιμνημονιακά στελέχη, ή τις περί πολλών τοποθετήσεις άλλων πρωτοκλασσάτων, ή ακόμη και στο χρόνο των εκλογών. Όμως νομίζω αυτό που πάντα πρέπει να ενδιαφέρει είναι η μεγάλη εικόνα. Να φύγουμε από τη φασαρία της στιγμής και το σούσουρο της πλατείας Συντάγματος, ν’ ανέβουμε στο Λυκαβυτό να δούμε την πολιτεία από ψηλά.

Στα πλαίσια της μεγάλης εικόνας, το ερώτημα δεν είναι αν το ΠΑΣΟΚ κυβέρνησε καλά τα δυο τελευταία χρόνια, αλλά αν οδήγησε τη χώρα στη σωστή κατεύθυνση τα τελευταία 30 χρόνια. Το ερώτημα δεν είναι αν με την (έστω πλημμελώς εφαρμοσθείσα) μνημονιακή πολιτική ο ΓΑΠ πολιτεύτηκε υπεύθυνα τα τελευταία δύο χρόνια, όψιμα τάχα αγνοώντας το πολιτικό κόστος, αλλά αν το ΠΑΣΟΚ και ο ίδιος έχουν σήμερα συνολικό απολογισμό ευθύνης, ή αν αντίθετα βαρύνονται ουσιωδώς με το λαϊκισμό που εξέθρεψε τα προηγούμενα 40 χρόνια (με αποκορύφωμα το “λεφτά υπάρχουν”), που μας έφερε στην υπερχρέωση και την πτώση. Το ερώτημα δεν είναι αν το νεωτερικό στυλ διακυβέρνησης ήταν καλό και δημοκρατικό, αλλά αν η διακυβέρνηση υπήρξε αποτελεσματική, αν υπηρέτησε με συνέπεια στόχους και αν τους πέτυχε. Τέλος το ερώτημα δεν είναι αν ο ΓΑΠ δικαιούται να θέσει εκ νέου υποψηφιότητα, αλλά αν είναι σκόπιμο για άλλα ικανά και προβεβλημένα στελέχη να ριχτούν και να αναλωθούν σε μια εσωκομματική μάχη, που τελικά ίσως να μην αφορά τον Ελληνικό λαό και την ιστορία αυτού του τόπου.

Διότι εδώ που φτάσαμε το παρελθόν δεν αποτελεί πλέον ασφαλές κριτήριο για το μέλλον. Το ότι το ΠΑΣΟΚ υπήρξε κόμμα εξουσίας στο παρελθόν δεν σημαίνει ότι θα συνεχίσει να υπάρχει και να διεκδικεί την εξουσία με αξιώσεις, ή και καθόλου στο μέλλον. Η μάχη διαδοχής θυμίζει μικρά παιδάκια που τσακώνονται για μια αστραφτερή σαπουνόφουσκα λίγο πριν την προδιαγεγραμμένη, πλήρη και οριστική της αποσύνθεση. Ο τόπος έχει ανάγκη κάποια απ’ αυτά τα στελέχη, που θα μπορούσαν να αποδειχτούν χρήσιμες εφεδρίες, υπό τον όρο ότι δεν θα αναλωθούν τώρα στη χαμένη μάχη για το ΠΑΣΟΚ, και υπό τον όρο ότι διακρίνοντας τη μεγάλη εικόνα θα αναλάβουν έναν άλλο ουσιαστικό ρόλο συνδιαμορφωτή του μέλλοντος για την έξοδο από την κρίση. Το ΠΑΣΟΚ δεν θα έχει ρόλο ούτε στο μέλλον του τόπου, ούτε στην έξοδο του από την κρίση, βαρυνόμενο με τη διαχρονική ευθύνη της ήττας και παρακμής. Και βεβαίως πολλοί πιστεύουμε πως ούτε η ΝΔ θα έχει τέτοιο ρόλο, δεδομένου ότι και η ΝΔ βαρύνεται με αντίστοιχες ιστορικές ευθύνες για την παρούσα ήττα, με τον λαϊκισμό που εξέθρεψε τις προηγούμενες δεκαετίες, με την ανεύθυνη και χλωμή διακυβέρνηση της προηγούμενης περιόδου αλλά ιδιαίτερα και με την πλειοδοσία και το λαϊκισμό τούτης της τελευταίας (αντιπολιτευτικής) περιόδου, αλλά και την ανοιχτή υπονόμευση της κυβέρνησης Παπαδήμου την οποία υποκριτικά και με μισή καρδιά υποτίθεται ότι στηρίζει (ή ανέχεται).

Η νέα σελίδα για τη χώρα μας δεν μπορεί να περιορίζεται σε μια από τα ίδια. Σε αλλαγή φρουράς των πράσινων λαϊκιστών από τους μπλέ λαϊκιστές, ώστε και οι πράσινοι να προλάβουν να ανασυνταχθούν υπό νέα νεολαϊκίστικη ηγεσία για να αρχίσουν από την αρχή το ροκάνισμα των μπλε. Η πραγματική αλλαγή θα προέλθει μονάχα με την δημιουργία νέου εθνικού και γνήσιου μετώπου ενάντια στο λαϊκισμό. Άρα επίμονες αναχρονιστικές αναφορές στην “προοδευτική” ή τη “συντηρητική” παράταξη λειτουργούν απλώς με όρους του παρελθόντος και θέτουν προσκόμματα στην αναγκαία ανασύνθεση και οικοδόμηση του μέλλοντος επιμένοντας σε (και αναπαράγοντας) ξεπερασμένες κίβδηλες διαχωριστικές γραμμές. Αλλά η νέα αυθεντική διαχωριστική γραμμή θα είναι κατ’ ανάγκη και εκ των πραγμάτων ανάμεσα στην ευθύνη και το λαϊκισμό. Ανάμεσα στις πραγματικές μεταρρυθμίσεις και στην προσποίηση μεταρρυθμίσεων. Ανάμεσα από τη μια στην καταπολέμηση των παλαιών κατεστημένων νοοτροπιών, τον περιορισμό του κράτους και των περί αυτού κεκτημένων στις πλάτες του Έλληνα φορολογούμενου, και από την άλλη στην συνέχιση εξυπηρέτησης αυτών των οργανωμένων συμφερόντων στα πλαίσια της παλιάς πατρονίας και συναλλαγής, από την οποία πρέπει επειγόντως επιτέλους να απαλλαγούμε.

Παρατηρούμε με θλίψη ότι τη στιγμή που κάποιο από τα πρωτοκλασσάτα στελέχη του ΠΑΣΟΚ μπαίνει σε πειρασμό να διεκδικήσει την ηγεσία του κόμματος, αυτομάτως αλλάζει στάση και προσχωρεί στις δυνάμεις του λαϊκισμού, λες κι αυτό είναι το αναγκαίο τίμημα της διεκδίκησης. Το είδαμε με τρόπο αξιολύπητο με το Χρυσοχοϊδη, το είδαμε επίσης με τρόπο πιο συγκεκαλυμμένο με το Λοβέρδο, και κινδυνεύουμε τώρα να το δούμε με τον Ραγκούση και τη Διαμαντοπούλου. Όμως ας τους προειδοποιήσουμε. Η άπαξ προσχώρηση στις δυνάμεις του λαϊκισμού, ή η ελάχιστη προς αυτές υποχώρηση οδηγεί στην οριστική απώλεια προσωπικής αξιοπιστίας και κύρους και στον δια παντός αποκλεισμό από τα πραγματικά μεταρρυθμιστικά ρεύματα που θα σηκώσουν την πατρίδα ψηλά και μπροστά τα προσεχή έτη. Η δημιουργία νέου μεγάλου, μαζικού, λαϊκού κόμματος εξουσίας, δεν είναι απλώς διακαής πόθος μεγάλης μερίδας του πληθυσμού, αλλά σε τούτες τις συνθήκες είναι ιστορική νομοτέλεια, και όσοι, όπως ο Ρέπας πιστεύουν ακόμη στα “μαντριά” άλλων εποχών απλώς γελιούνται εκτός αν με επίγνωση περί των υπό εκκόλαψη εξελίξεων επιτίθενται προκαταβολικά από φόβο και ανασφάλεια ενάντια στο νέο.

Όλοι σήμερα κρίνονται και όσοι αποδεικνύονται κατώτεροι των περιστάσεων και υποκύπτουν στις σειρήνες του λαϊκισμού προς ίδιον πρόσκαιρο όφελος, κινδυνεύουν με οριστικό αυτοαποκλεισμό από το προσκήνιο της ιστορίας, καταδικάζοντας εαυτούς οριστικά στο παρασκήνιο. Διότι βεβαίως η επανάσταση ευθύνης και ελευθερίας στη χώρα μας είναι μονόδρομος. Η άσκηση υπεύθυνων πολιτικών κατ’ επιλογήν του Ελληνικού λαού, και όχι καθ’ υπαγόρευση των ξένων είναι αναγκαία, όχι μόνο για την υπέρβαση της παρούσης κρίσης, αλλά προπαντός και για την αποκατάσταση της τρωθείσης εθνικής αξιοπρέπειας. Πρέπει να γίνουν πολλά, και όλα χρειάζονται φρέσκια θετική λαϊκή εντολή.

Ας προσέχουν όσοι παίζουν με τη φωτιά του λαϊκισμού. Ούτε η ιστορία συγχωρεί, ούτε ο λαός ανέχεται πια άλλα ψέματα και ωραιοποιήσεις. Η συμμαχία των προθύμων δεν θα έχει χώρο για ριψάσπιδες, για αδύναμες ψυχές που τόλμησαν να χαϊδέψουν αφτάκια για τη διεκδίκηση μιας απαξιωμένης καρέκλας ενός απαξιωμένου κόμματος. Αυτής της νέας ανορθωτικής κίνησης που είναι σήμερα υπό εκκόλαψη θα ηγηθούν οι πιο υπεύθυνοι. Οι πιο σοβαροί. Οι πιο συνεπείς. Οι πιο τολμηροί. Όσοι είναι έτοιμοι για το καλό της πατρίδας να προσπεράσουν την απατηλή πρόσκαιρη ασφάλεια και το βόλεμμα του παλιού “μαντριού” και να αναλάβουν ρίσκα για το άνοιγμα νέων δρόμων και νέων επιλογών για τον Ελληνικό λαό. Όσοι είναι έτοιμοι να υπερβούν τις παλιές ξεπερασμένες διαχωριστικές γραμμές και να δώσουν χέρια με άλλους ομοίως υπεύθυνα σκεπτόμενους από άλλους χώρους. Όσοι έχουν και αποδεικνύουν καθημερινά πως έχουν την ψυχοδύναμη και ωριμότητα να σηκώσουν τον τόπο και τα προβλήματα του στους ώμους τους. Οι άλλοι όλοι, απλώς θα ξεχαστούν.

Αντίσταση στη Δημόσια Υποταγή στη Μεταφυσική

Με αφορμή την τρέχουσα παραζάλη γύρω από την υπόθεση Βατοπεδίου και των περιώνυμων “αγίων” πρωταγωνιστών της, χωρίς να προτίθεμαι να προσθέσω τι επί της ουσίας αυτής, νομίζω ότι είναι ευκαιρία να αναλογιστούμε το βαθμό της υποδούλωσης του δημόσιου διαλόγου στη χώρα μας στις μεταφυσικές και εξωλογικές δοξασίες και την περί αυτών κλίμακα αξιών.